Nhờ đầu tư thiết bị máy móc, làng nghề Trung Thôn (Thường Tín - Hà Tây) đã sản xuất nhiều mặt hàng gỗ như mành, đệm ghế ô tô, chiếu gỗ...đạt năng suất

>> Bài 1: Khó khăn chồng chất
>> Bài 2: Đâu là nguyên nhân
>> Bài 3: Hướng đi nào?

Ông Hoàng Quốc Vượng, Cục trưởng Cục Công nghiệp địa phương (Bộ Công Thương):

Cần thiết phải thành lập Trung tâm Khuyến công quốc gia

Nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu mà Đề án khuyến công quốc gia đề ra là góp phần xoá đói giảm nghèo, phát triển công nghiệp nông thôn (CNNT) là “khiêm tốn” quá. Tuy nhiên, nếu xét thực trạng phát triển CNNT hiện nay thì mục tiêu xoá đói giảm nghèo là đúng đắn. Do năng lực cán bộ còn hạn chế nên nhiều đề án xây dựng còn bất cập, sơ sài, không đáp ứng được mục tiêu chương trình, dẫn đến chất lượng kém. Vì vậy, theo tôi, thay vì việc lập các dự án dàn trải, nhỏ bé, phức tạp, các địa phương có thể lập đề án lớn, thực hiện trong nhiều năm, chia thành nhiều giai đoạn. Chúng ta cần hiểu rằng, khuyến công chỉ thực sự có ý nghĩa khi hoạt động của nó gắn liền với các cơ sở sản xuất CNNT, nếu không thì đào tạo nghề, tư vấn xong, bà con... cũng quên. Bộ Công Thương sẽ ban hành quy chế rõ ràng cho các địa phương trong thời gian sớm nhất để dễ thực hiện.

Hiện Nhà nước chưa phê duyệt Đề án thành lập Trung tâm Khuyến công quốc gia, nhưng việc thành lập Trung tâm này là cần thiết, vì nó sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống, tiến tới thiết lập hệ thống khuyến công viên tới tận cấp xã, phường, thôn bản, đẩy mạnh CNNT phát triển.

Ông Phạm Đức Cường, Giám đốc Sở Công nghiệp Lào Cai:

Khuyến công sẽ phát triển khi Nhà nước và nhân dân cùng làm

Là tỉnh miền núi biên giới, có nhiều làng nghề thổ cẩm, rượu, chế biến nông - lâm sản nên ở những nơi được tuyên truyền, hỗ trợ khuyến công, chúng tôi thấy có sự thay đổi rõ rệt, nhất là sự chuyển đổi trong tư duy, cách làm, cách tiếp cận thị trường của bà con. Tuy nhiên, sự liên kết giữa doanh nghiệp với làng nghề chưa hiệu quả, mạnh ai nấy làm nên sản phẩm không có thương hiệu. Năm 2006, chúng tôi đã đầu tư 1, 5 tỷ đồng cho khuyến công, tập trung khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống. Đặc biệt, khuyến công Lào Cai còn “chiêu nghề” bằng cách về Hà Tây, Nam Định học tập, mời nghệ nhân lên nhân cấy nghề, tổ chức sản xuất và thành lập doanh nghiệp (DN) để tiêu thụ sản phẩm, góp phần tạo việc làm mới cho 4.000 lao động. Theo tôi, khuyến công sẽ phát triển khi Nhà nước và nhân dân bắt tay cùng làm. Cục Công nghiệp địa phương cần nghiên cứu, bổ sung thêm các hình thức hỗ trợ, tạo điều kiện nhiều hơn cho các tỉnh miền núi; tổ chức tham quan, học tập kinh nghiệm trong và ngoài nước; tổ chức hội nghị, chuyên đề về phát triển các sản phẩm, ngành hàng đặc trưng theo từng địa phương; lồng ghép một số chương trình khuyến công với các ban ngành khác để nâng cao hiệu quả của CNNT...

Ông Vũ Đức Sơn, Phó giám đốc Sở Công nghiệp Hưng Yên:

Làng nghề muốn phát triển phải có những doanh nghiệp mạnh

Hưng Yên có tốc độ phát triển công nghiệp khá nhanh, nhưng riêng CNNT lại chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Toàn tỉnh hiện có 50 làng có nghề nhưng chỉ 27 làng được công nhận là làng nghề. Thực tế là các ngành nghề nông thôn chưa thực sự phát triển, phần vì thu nhập kém hấp dẫn người lao động, phần vì đầu ra cho sản phẩm rất bấp bênh. Riêng việc cấy nghề tiểu thủ công nghiệp (TTCN) là vô cùng khó do không thể đảm bảo được nguồn lao động lâu dài. Nhưng theo tôi, bài toán liên kết giữa Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và PTNT chỉ có thể đáp ứng ở một số lĩnh vực, còn để cung cấp vùng nguyên liệu tại chỗ cho các làng nghề mây tre đan, thủ công mỹ nghệ... là không thể thực hiện được. Nguyên nhân là do quỹ đất ở miền Bắc rất thấp (tại Hưng Yên, bình quân quỹ đất nông nghiệp chỉ có 360m2/người). Vì thế, khuyến công Hưng Yên đang tập trung cho công tác đào tạo nghề để trở thành “vệ tinh” cung cấp nguồn lao động cho một số tỉnh lân cận; khuyến khích thành lập DN và tăng cường liên kết giữa DN với làng nghề. Chúng tôi cũng chú trọng việc nâng cao năng lực quản lý cho những người mới thành lập DN, thậm chí khuyến khích cả những người có ý tưởng kinh doanh khả thi, mức hỗ trợ cao nhất là 30 triệu đồng /DN. Làng nghề muốn phát triển được phải có những doanh nghiệp thực sự mạnh.

Ông Dương Tuyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp tỉnh Hậu Giang:

Khuyến công là mũi nhọn thúc đẩy phát triển CNNT

Mặc dù mới thành lập được 2 năm nhưng TTKC &TVPTCN Hậu Giang đã phát huy tốt vai trò của mình, góp phần đáng kể vào sự tăng trưởng của ngành công nghiệp tỉnh. Nhờ đó, giá trị sản xuất công nghiệp năm 2006 đạt 2.426 tỷ đồng, tăng 3,01% so với năm 2005, trong đó, công nghiệp địa phương đạt 970 tỷ đồng. Tuy nhiên, hoạt động của Trung tâm còn hạn chế do thiếu nguồn nhân lực và cơ sở vật chất. Xác định là mũi nhọn nhằm thúc đẩy CNNT phát triển, năm 2007, tỉnh và Trung ương hỗ trợ 2, 3 tỷ cho khuyến công Hậu Giang nhưng chúng tôi đang... sợ không phát huy hết hiệu quả vì thiếu người trầm trọng, trong khi trình độ và tiềm lực kinh tế của một số cơ sở sản xuất còn hạn chế, không đáp ứng được yêu cầu của dự án. Vì vậy, chúng tôi sẽ tăng cường đào tạo lao động nông thôn, hỗ trợ khởi sự DN; trang bị kiến thức về pháp luật cho các DN vừa và nhỏ; hỗ trợ máy móc để nâng cao chất lượng sản phẩm... Từ ngày 26 – 30/9/2007, chúng tôi sẽ cùng một số cơ sở sản xuất CNNT tham gia Hội chợ hàng CNNT các tỉnh phía Nam lần thứ nhất ở Kiên Giang nhằm quảng bá sản phẩm, kêu gọi đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh. Khuyến công Hậu Giang coi đào tạo nhân lực là nhiệm vụ hàng đầu và mong muốn trong giai đoạn tới, tỉnh bổ sung thêm biên chế, có phụ cấp cho khuyến công viên cấp huyện thì hoạt động khuyến công mới phát triển được.

Ông Lê Đình Bắc, Phó giám đốc TTKC &TVPTCN THÁI NGUYÊN:

Khó cũng phải làm

Nói một cách công bằng, chúng ta không nên so với hoạt động khuyến công của Thái Lan vì họ đã có hàng chục năm kinh nghiệm, mạng lưới rải khắp nơi. Khuyến công quốc gia mới ra đời chưa đầy 3 năm, hệ thống chưa hoàn thiện nên không thể tránh khỏi những hạn chế. Ngay như Thái Nguyên, hiện đang gặp khó khăn bởi lực lượng cán bộ mỏng, cơ sở vật chất thiếu, chỉ có 5 chuyên viên làm sao có thể bao quát cả một địa bàn rộng. Tỉnh vẫn phối hợp với Phòng Công Thương của các huyện để triển khai nhưng ở huyện chỉ được bố trí 1 người, không có phụ cấp nên không thể đòi hỏi chất lượng tốt hơn. Theo lộ trình, từ nay đến năm 2010 chúng tôi sẽ có 9 cán bộ. Hy vọng tới đây, các cấp - ngành sẽ quan tâm nhiều hơn tới công tác khuyến công. Đề nghị Bộ Công Thương và Bộ Tài chính có quy chế về quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công để địa phương thực hiện thống nhất. Sự nghiệp phát triển khuyến công còn đầy khó khăn, nhưng dù khó đến mấy chúng ta cũng phải hoàn thành kế hoạch, vì công tác khuyến công có mạnh thì CNNT mới phát triển bền vững.

Bà Hà Thị Lan, chủ sản xuất nhỏ ở khu 11, xã Yến Mao (Thanh Thuỷ – Phú Thọ):

Chúng tôi vẫn tự đúc rút kinh nghiệm là chính

Quả thật sau khi đọc báo Kinh tế nông thôn, tôi mới biết có chương trình khuyến công. Xã tôi có nghề chế biến chè, chủ yếu là quy mô hộ gia đình. Do diện tích chè không nhiều (30ha), nhà nào nhiều nhất cũng chỉ có khoảng 2ha nên chúng tôi thường thu hái rồi sao, vò, chế biến ngay tại nhà. Xã có 70 – 80 hộ trồng chè thì có hơn 40 máy chế biến chè mini, công suất nhỏ. Gia đình tôi kiêm thêm việc thu mua chè tươi nên sắm được 2 máy sao và 1 máy vò. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật hay công nghệ hiện đại là chuyện chưa bao giờ chúng tôi nghĩ đến. Xã cũng ưu tiên và khuyến khích bà con trồng chè nhưng do diện tích đất nông nghiệp ít (2 sào /người, 1 sào = 360m2) nên chẳng mấy người mặn mà. Xã cũng chưa có một doanh nghiệp hay cơ sở sản xuất công nghiệp nào và hầu như chúng tôi chưa hề được đào tạo nghề, tiếp cận với mô hình chuyển giao khoa học kỹ thuật và công nghệ. Việc chế biến chè chủ yếu do chúng tôi tự đúc rút kinh nghiệm là chính.

Minh Huệ