 |
| Bạn hàng xáo là cầu nối hữu hiệu giữa doanh nghiệp và nông dân. Ảnh: DUY KHƯƠNG |
“Không nên gọi những người đi mua lúa là tư thương, mà phải gọi là bạn hàng xáo” - ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến các nhà báo, tại hội nghị sơ kết xuất khẩu gạo được tổ chức tại Cần Thơ mới đây. Hai từ “tư thương” gắn với giai đoạn thời bao cấp, đến nay lại được hiểu theo giá trị biểu cảm “âm tính” - chê, phê phán! Có người gọi những người mua đi bán lại nông sản là “hàng xáo”, nhưng đa số dân Nam bộ gọi họ là “bạn hàng xáo”! Chữ “bạn” đã bao hàm giá trị biểu cảm dương tính và cách nhìn thân thiện về nghề. Họ là những người đồng hành nắng - mưa cực khổ cùng nông dân, chủ yếu lấy công làm lời. Bạn hàng xáo Nam bộ đến nay chủ yếu vẫn dùng phương tiện ghe để luồn lách vào kinh, rạch mua lúa của nông dân. Theo GS-TS Võ Tòng Xuân, nếu không có thương lái (bạn hàng xáo - PV), nông sản do nông dân làm ra không thể hoặc rất khó đến với doanh nghiệp. Bạn hàng xáo khá nhanh nhạy, nắm bắt nhu cầu của cả 2 phía. Họ có thể luồn lách khắp các vùng sâu, vùng xa, đến từng nhà để thu mua nông sản, trong khi với doanh nghiệp, điều này không thể thực hiện.
Đã có lúc bạn hàng xáo bị gọi là tư thương để gắn ghép với việc ép giá và các trò gian xảo trong cân đo... với nông dân. Tất nhiên, không loại trừ khả năng đó. Tuy nhiên, đấy là số nhỏ, phần đông họ là những hộ thuộc dạng phi nông nghiệp nên mới chọn nghề này. Số ít chỉ làm bán chuyên nghiệp khi kết thúc mùa vụ quay sang làm bạn hàng xáo. Chủ trương kết hợp hàng xáo với doanh nghiệp, hàng xáo với nông dân đã được Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cụ thể bằng văn bản, yêu cầu VFA triển khai mô hình này. Đây sẽ là chiếc cầu nối hữu hiệu để kết nối mối liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân. Theo ông Lê Minh Trượng, Giám đốc Công ty Lương thực Sông Hậu, công ty đã tập hợp được 42 bạn hàng xáo, 30 nhà máy xay xát, 25 HTX vào hệ thống thu mua lúa Đông xuân vừa qua. Đây là bước khởi đầu khá thuận tiện. Song, một số doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng, rất khó tổ chức bạn hàng xáo thu mua lúa gạo trong bối cảnh hiện nay. Chủ yếu do lâu nay họ mua bán theo “phong cách tự do” - không bị ràng buộc một loại thuế nào. Giờ họ mua lúa cho doanh nghiệp sẽ phải chịu thuế VAT, thuế thu nhập cá nhân... nên rất e ngại. Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA nhìn nhận: “Tôi biết khó nhưng quá trình làm sẽ tiếp tục kiến nghị để tháo gỡ khó khăn. Vướng mắc nhiều doanh nghiệp băn khoăn là thuế thu nhập cá nhân. Về việc này, VFA sẽ xin cơ chế đặc thù của Chính phủ hoặc kiến nghị Quốc hội xem xét mới giải quyết được”.
Thực tế, nếu không tổ chức được “cầu nối” này, bạn hàng xáo sẽ “thủ” khoảng cách an toàn - giữ khoảng chênh lệch giá doanh nghiệp mua và giá nông dân bán cao hơn - thay vì họ làm cầu nối mua theo giá doanh nghiệp đặt ra. Con đường phía trước để bạn hàng xáo làm cầu nối giữa doanh nghiệp và nông dân còn nhiều thách thức. GS- TS Nguyễn Văn Luật, nguyên Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho rằng: Cần tổ chức lại đội bạn hàng xáo, hạn chế những mặt tiêu cực và phát huy khả năng của họ. Ví dụ như bồi dưỡng kiến thức để họ tham gia công tác khuyến nông kết hợp thu gom nông sản, nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa. Nếu biết phát huy vai trò của bạn hàng xáo trong chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm, họ sẽ tác động tích cực đến tư duy và cách thức sản xuất của nông dân. Bạn hàng xáo - một cầu nối hữu hiệu giữa nông dân và doanh nghiệp lâu nay đã được khẳng định. Chuyện tập hợp họ thành “vệ tinh” của doanh nghiệp mua lúa cho nông dân, giảm trung gian là cần thiết. Hy vọng VFA sẽ sử dụng bạn hàng xáo hiệu quả, chứ không phải “đánh trống bỏ dùi”!
Theo Báo Hậu Giang
.jpg){kind=logo}
