Với chủ đề “Phát triển thương mại nông thôn”, hội nghị ngành công thương vùng ĐBSCL lần thứ 14 sẽ được tổ chức tại Hậu Giang. Đây là dịp để ngành công thương trao đổi kinh nghiệm, tạo sự liên kết vùng trong phát triển công nghiệp. Phóng viên Báo Hậu Giang có cuộc trao đổi với Giám đốc Sở Công thương Hậu Giang Nguyễn Thanh Hùng xung quanh công tác tổ chức, cũng như những vấn đề chính được tập trung tại hội nghị.
* Phát triển thương mại nông thôn được xác định là một trong những nội dung trọng tâm của hội nghị lần này. Ông có nhận xét gì về hiện trạng thương mại nông thôn của vùng ĐBSCL nói chung và của Hậu Giang nói riêng ?
- Hệ thống hạ tầng thương mại nông thôn ở Hậu Giang, cũng như các tỉnh ĐBSCL, tuy có được chú trọng đầu tư trong thời gian gần đây, nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương. Trong đó, hệ thống bán buôn và bán lẻ ở khu vực nông thôn, chủ yếu là hệ thống chợ có sự phát triển khá mạnh do thực hiện xã hội hóa trong đầu tư xây dựng chợ. Tuy nhiên, chỉ mang lại hiệu quả đối với một số chợ loại 1 và chợ có tiềm năng phát triển, còn chợ loại 2, loại 3 và chợ nông thôn hầu như không kêu gọi được nhà đầu tư. Trong khi kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật chưa đồng bộ, hạ tầng thương mại yếu kém, mạng lưới chợ đa phần trong tình trạng quá tải không có điều kiện mở rộng. Hơn nữa, việc đầu tư phát triển hạ tầng thương mại nông thôn chủ yếu dựa vào ngân sách địa phương, nhưng trong điều kiện khó khăn của tỉnh, nguồn vốn bố trí hạn chế, chủ yếu sửa chữa, nâng cấp, chứ đầu tư mới rất ít. Trong khi đó, nguồn vốn từ Trung ương dành cho đầu tư phát triển hạ tầng thương mại nông thôn vùng ĐBSCL dường như chưa có.
Việc chuyển đổi mô hình Ban quản lý chợ sang doanh nghiệp kinh doanh quản lý và khai thác chợ còn chậm. Toàn vùng ĐBSCL hiện có trên 2.000 chợ, trong đó chợ loại 3 chiếm đa số. Việc đầu tư xây dựng siêu thị còn hạn chế chủ yếu tập trung ở trung tâm thành phố, thị xã. Toàn vùng có trên 100.000 cơ sở kinh doanh thương mại tham gia chuỗi cung ứng hàng hóa và khu thương mại - dịch vụ gắn liền với các dự án đầu tư khu đô thị mới và khu dân cư đã có chủ trương đầu tư đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, việc triển khai một số dự án đầu tư phát triển hạ tầng khu kinh tế cửa khẩu còn chậm như: Khu bảo thuế, các cửa hàng miễn thuế, kho ngoại quan… tuy có nâng cấp, nhưng kết cấu hạ tầng vùng kinh tế cửa khẩu chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của vùng.
* Với thực trạng này, hội nghị ngành công thương vùng ĐBSCL lần thứ 14 tập trung vào những vấn đề nào, thưa ông ?
- Để phát huy thế mạnh của hoạt động thương mại nông thôn thì vấn đề đầu tư phát triển hệ thống bán buôn, bán lẻ hay nói cách khác là đầu tư phát triển hệ thống chợ là rất cần thiết. Trong điều kiện khó khăn chung, việc thực hiện xã hội hóa trong phát triển chợ sẽ mang lại hiệu quả thiết thực. Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay của Hậu Giang nói riêng và các tỉnh ĐBSCL nói chung, việc thực hiện xã hội hóa đầu tư đối với các chợ loại 2, loại 3 và chợ nông thôn rất khó khăn do nhà đầu tư ngán ngại vì khả năng sinh lợi thấp. Do đó, cần phải có cơ chế, chính sách đặc thù từ Trung ương. Ngoài ra, việc tổ chức mạng lưới thu mua hàng hóa nông sản trong thời gian qua không chỉ tạo tâm lý an tâm sản xuất mà còn làm cho người dân có ý thức hơn trong việc nâng cao chất lượng hàng hóa cũng như năng lực cạnh tranh của hàng nông sản vùng ĐBSCL trên thương trường. Việc tổ chức đưa hàng Việt về nông thôn trong thời gian qua không chỉ góp phần đưa cuộc vận động người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam đi vào chiều sâu mà còn góp phần thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về chính sách “tam nông”. Chỉ tính trong năm 2010, vùng ĐBSCL tổ chức khoảng 65 phiên chợ và chuyến hàng về nông thôn, với tổng doanh thu bán hàng trên 8 tỉ đồng. Ngoài ra, tổ chức 25 lượt hội chợ triển lãm thương mại thu hút khoảng 3.000 gian hàng của doanh nghiệp sản xuất trong nước đã tạo điều kiện đưa hàng Việt đến gần người dân hơn.
* Để tạo điều kiện cho ngành công thương, cũng như lĩnh vực thương mại nông thôn phát triển mạnh trong thời gian tới, ông có đề xuất, kiến nghị gì tại hội nghị lần này ?
- Chính phủ chỉ đạo đẩy nhanh và rút ngắn tiến độ triển khai các công trình, dự án đầu tư kết cấu hạ tầng trọng điểm, nhất là các công trình giao thông để tạo tiền đề cho các tỉnh, thành vùng ĐBSCL thu hút đầu tư phát triển kinh tế, trong đó có lĩnh vực công nghiệp. Đồng thời, có chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đối với một số tỉnh còn khó khăn như: Hậu Giang, Trà Vinh… Ngoài ra, để đạt mục tiêu đề ra theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Phát triển thương mại nông thôn giai đoạn 2010-2015 và xây dựng nông thôn mới, Chính phủ cần ưu tiên bố trí vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng các chợ và mạng lưới điện nông thôn vùng ĐBSCL. Bên cạnh đó, kiến nghị điều chỉnh một số quy định trong cấp phép kinh doanh xăng dầu sao cho phù hợp với đặc thù của khu vực ĐBSCL. Thường xuyên tổ chức các chương trình khảo sát thị trường nước ngoài, hỗ trợ 100% kinh phí lập quy hoạch chi tiết cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, nâng mức hỗ trợ đầu tư hạ tầng đối với các cụm công nghiệp địa phương và sớm ban hành quy chế xây dựng và thực hiện chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. Cùng với việc tạo điều kiện quảng bá tiềm năng của vùng ĐBSCL thông qua Cục Xúc tiến thương mại và tham tán thương mại Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Công thương tiếp tục điều hành xuất khẩu gạo linh hoạt, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước chủ động ký kết hợp đồng xuất khẩu và quan tâm chỉ đạo giá sàn xuất khẩu cho phù hợp với thị trường. Việc hỗ trợ chương trình phát triển thương mại biên giới với Campuchia cũng góp phần thúc đẩy sự lưu thông hàng hóa, phát triển kinh tế biên giới của các tỉnh, thành khu vực ĐBSCL.
* Xin cảm ơn ông !
Nguồn: Báo Hậu Giang