Công tác đầu tư xây dựng chợ nông thôn hiện nay rất bức xúc, chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển. Phóng viên Báo Hậu Giang có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Hùng, Giám đốc Sở Công thương Hậu Giang về tình hình đầu tư xây dựng chợ nông thôn và những giải pháp để kêu gọi đầu tư hoàn thiện hệ thống chợ nông thôn trong thời gian tới.
* Xin ông cho biết tình hình đầu tư xây dựng chợ nông thôn trên địa bàn trong thời gian qua ?
Từ năm 2004 đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng, nâng cấp được 17 chợ với tổng số vốn 95,7 tỉ đồng. Trong đó xây dựng mới 10 chợ và 1 siêu thị; nâng cấp, cải tạo 7 chợ. Ngành thương mại cũng đã kêu gọi 10 doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đầu tư trong lĩnh vực xây dựng chợ, trung tâm thương mại. Nhìn chung nguồn vốn để cải tạo, nâng cấp, xây mới đều kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh đến đầu tư xây dựng. Hiện nay, tỉnh Hậu Giang có 59 chợ và 1 siêu thị, tăng 50 chợ so với lúc mới chia tách tỉnh. Trong đó có 4 chợ loại I, 4 chợ loại II, còn lại là chợ loại III và chợ tạm.
Tuy nhiên so với yêu cầu phát triển, cơ sở hạ tầng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu trao đổi, mua bán hàng hóa của người dân địa phương. Trong những năm qua nguồn vốn Trung ương hỗ trợ trong việc đầu tư xây dựng chợ là rất ít. Mặt khác, Hậu Giang được chia tách từ tỉnh Cần Thơ (cũ), vị trí thuộc vùng nông thôn sâu, xuất phát điểm thấp, tỷ lệ dân số sống ở nông thôn chiếm đến 80,15%. Vì vậy còn gặp rất nhiều hạn chế trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng thương mại. Đa số các chợ nông thôn đều do cấp xã quản lý, vốn đầu tư ít. Vì vậy, hầu hết các chợ chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn về vệ sinh môi trường, phòng cháy, chữa cháy, an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn giao thông, an ninh trật tự trong chợ...
* Theo ông, đâu là nguyên nhân khó khăn trong việc xây dựng chợ nông thôn, nhất là những chợ vùng sâu, vùng xa ?
Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng chợ nông thôn rất ít, chủ yếu là huy động từ các nguồn vốn khác nhưng cũng rất hạn hẹp. Do đầu tư xây dựng lĩnh vực này đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian thu hồi vốn chậm nên hiệu quả đầu tư kém hấp dẫn. Từ đó, dẫn đến nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thương mại còn hạn chế. Đặc biệt, đối với những chợ nông thôn thì lại càng khó kêu gọi đầu tư hơn.Về cơ chế đất đai thì đa số các chợ đều có đất nằm xen kẽ trong đất dân. Theo quy định nếu giao đất cho nhà đầu tư thì phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất. Nếu trường hợp nhà đầu tư không đấu giá trúng phần đất công này, thì không thể thực hiện dự án đầu tư xây dựng chợ được.
* Thưa ông, để giải quyết những khó khăn trên, ngành có đề xuất những giải pháp gì để hoàn thiện hệ thống chợ nông thôn ?
Để từng bước hoàn thiện hệ thống chợ thì phải thực hiện những giải pháp: xây dựng quy hoạch cho từng chợ và có kế hoạch phát triển chợ đáp ứng nhu cầu sản xuất, lưu thông hàng hóa, tiêu dùng của nhân dân. Đối với các chợ hình thành tự phát chưa có quy hoạch, chợ tạm cần tiến hành xem xét, đánh giá từng chợ, chỉ đưa vào quy hoạch và có kế hoạch cải tạo, nâng cấp hoặc xây mới những chợ đang hoạt động có hiệu quả, đáp ứng nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa trên địa bàn. Từng bước chuyển đổi mô hình quản lý chợ, giao cho các doanh nghiệp, hợp tác xã đủ năng lực đầu tư, quản lý và khai thác. Cần có cơ chế ưu đãi đầu tư riêng đối với những chợ nông thôn. Cấp huyện, thị xã phải quan tâm hơn nữa công tác đầu tư xây dựng chợ; quan tâm công tác quy hoạch nhằm tạo điều kiện kêu gọi các nhà đầu tư đầu tư xây dựng chợ nông thôn.